De waarde van een boom
Wat is een boom waard? Dit kan goed worden bepaald met behulp van de Leidraad. Hierbij is de rode draad voor de waardebepaling de omtrek of doorsnede van de stam en wel het aantal vierkante centimeter dat de dwarssnede van de stam heeft op een hoogte van 130 cm boven maaiveld. Dat is dus ongeveer op borsthoogte.
In de Leidraad is een tabel opgenomen waarin is vermeld welke waarde een boom heeft bij een bepaald aantal vierkante centimeters aan dwarsdoorsnede. Hier staat ook bij welke omtrek of dwarsdoorsnede de boom een bepaalde waarde geeft. Dit wordt per Prijscategorie aangegeven. De waarde varieert in deze tabel van €141,00, voor de goedkoopste met 72 cm2 hout), tot ruim € 40.000,00 ( voor de duurste met 5.000 cm2 hout) voor een boom. In deze voorbeelden zijn de omtrekken 30 cm en 250 cm.
Zoals bij de grondslag – financieel - uitgelegd wordt de werkelijke verkoopprijs van de boomkweker als uitgangspunt genomen welke wordt omgerekend naar een waarde per cm2 van de doorsnede van de stam. Kortom kan de omtrek van de stam met een meetlint worden opgenomen waarna het aantal cm2 kan worden uitgerekend. Die uitkomst maal de waarde van de Prijscategorie - zoals in de Leidraad vermeld - geeft de uitgangswaarde van de boom. Bijvoorbeeld een Quercus robur met een omtrek van 100 cm - diameter van 31,85 cm - geeft een oppervlakte van ca. 800 cm2 en daarmee een uitgangswaarde van € 2.285,00. Deze eik is dan ongeveer 30 jaar oud, de waarde toename is dus ruim € 75,00 per jaar geweest.
Op deze uitgangswaarde zijn wel enkele factoren van invloed. Hierbij dient eerst naar de standplaats worden gekeken. Een boom in een historisch stadscentrum of winkelcentrum is nu een maal duurder in onderhoud dan een boom langs een buitenweg in landelijk gebied. Dit bijvoorbeeld in verband met veiligheidsaspecten. Ook bomen in een bos of landschapsbeplanting zijn goedkoper in onderhoud. Daarom krijgen deze bomen een lagere waarde. Ook moet een boom voldoende vrije ruimte hebben om vrijuit te kunnen groeien. Langs wegen zie je wel eens bomen dicht bij elkaar staan. Hierdoor kan het zijn dat die bomen maar een derde, of nog minder, van de ruimte heeft van de boom die vrijuit kan groeien. Zie de foto’s onder aan dit artikel. De eiken op deze beide foto’s zijn ongeveer even oud. Door de geringe plantafstand krijgt zo’n boom een lagere waarde. Wil een boom zijn volledige uitgangswaarde kunnen behouden zullen de bomen gezond en vitaal moeten zijn. Een boom krijgt meerwaarde als het een geregistreerde boom is. Bijvoorbeeld door de gemeente of provincie, veelal hebben dergelijke bomen een extra beschermde status. Als ze als monumentale boom zijn geregistreerd door de bomenstichting krijgen bomen nog een extra meerwaarde. Die meerwaarde kan oplopen tot twee maal de uitgangswaarde. Ook vormbomen, zoals leilinden en knotwilgen hebben eveneens een hogere waarde omdat de onderhoudskosten hoger zijn.
De hiervoor genoemde aspecten bepalen de uiteindelijke waarde van de boom. Dit is dus op basis van de werkelijk gemaakte kosten voor onderhoud, begeleiding en controle van de boom inclusief de gemaakte kosten van inplant van een normaal gebruikelijke maat van het plantgoed. Precies zoals de wet voorschrijft. Daarmee is dus geen keuze in diverse taxatiemethoden want de Hoge Raad heeft slechts één methode aangegeven. De standaard van deze Leidraad bij Boomschade komt daar precies mee overeen. Hoe dat is? Dat staat in de Leidraad bij Boomschade uitgebreid beschreven!