De standaard voor schade bij bomen
Voor de taxaties van boomschade zijn in Nederland inmiddels drie verschillende standaarden verspreid. Dit zijn de Rekenmethode van de NVTB, het Handboek Bomen van het Norminstituut en de Leidraad bij Boomschade. Deze website gaat over de derde en laatste methode.
Acer saccharum (Suikeresdoorn)
De Rekenmethode en het Handboek zijn opgezet voor de behandeling van contractuele schade. Bij een contract moet dan – tussen de betrokken partijen – wel voorafgaand aan het ontstaan van de schade zijn afgesproken dat eventuele boomschades zullen worden afgewikkeld volgens de Rekenmethode of het Handboek Bomen.
Carpinus betulus (haagbeuk)
Ook kunnen deze twee worden gehanteerd bij beleidsmatige kwesties, zoals een wegreconstructie of bij nieuwbouw. Indien in een verordening of APV van een gemeente of provincie is opgenomen dat schades volgens de Rekenmethode van de NVTB of het Handboek Bomen zal worden afgewikkeld, kan het zo zijn dat bij de taxaties conform één van deze twee methodes zal worden uitgevoerd. Dit is echter niet automatisch het geval.
Zowel de Rekenmethode als het Handboek zijn niet geschikt om bij aansprakelijkheidschades – de onrechtmatige daad (art. 6:162 BW) – te worden toegepast, omdat de bepaling van zowel de wijze van waardering van een boom als het bepalen van de hoogte van de schade aan bomen niet passen binnen de regels van het aansprakelijkheidsrecht. Het recht gaat uit van alle concreet gemaakte kosten vanaf het moment van inplant van de boom tot en met de schadedatum. Dus alle kosten van onderhoud en inspectie, maar ook de kosten van aanschaf en inplant van de boom – misschien is dat wel honderd jaar geleden – vallen hieronder. Dit dient op basis van concrete cijfers te worden gemotiveerd.
Daarmee is de Leidraad als enige van de standaarden bij recht toepasbaar in geval van aansprakelijkheid bij boomschade aan de orde is. Zowel de Rekenmethode als het Handboek komen vaak veel hoger uit. Zij hebben ook andere doelstellingen. De rekenmethode bepaalt haar waarde van bomen door er elk jaar een rente bij op te tellen. Dat is eigenlijk meer een renteberekening, maar dat heeft niets met de waardebepaling van bomen te maken.
Carpinus betulus (haagbeuk)
Het Handboek Bomen heeft een fictief bedrag van wat een kubieke meter boomkroonvolume waard zou zijn die elke realiteit mist. Dan kan een boom vele duizenden euro’s meer waard zijn dan de werkelijke kosten die een eigenaar vanaf de inplant heeft gemaakt om die boom te krijgen zoals die was op peildatum. In die gevallen wordt het wel erg duur om bijvoorbeeld een boom te kandelaberen, bovendien zijn de genoemde boomkroonvolumes moeilijk verifieerbaar op juistheid. Wat te doen bijvoorbeeld als de kronen van verschillende bomen in elkaar groeien? Daar houdt het Handboek geen rekening mee.
Zowel voor de Rekenmethode als het Handboek moeten álle betrokken partijen bereid zijn om volgens die standaarden de hoogte van de schade uit te rekenen Dat is in de praktijk niet altijd het geval. Alleen de Leidraad bij Boomschade is gebaseerd op schadebedragen op basis van rechtsgeldige berekeningen bij aansprakelijkheid. En dat is de Leidraad bij Boomschade. De gehanteerde cijfers zijn concreet uit de praktijk van de productiesector van bomen zoals de Hoge Raad aangeeft.